W ramach tegorocznych Dni Dziedzictwa Europejskiego „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” zapraszamy do Archiwum na finisaż wystawy „Nurty przeszłości. Historia Zbiornika Otmuchowskiego”.

Autorami wystawy są Adrian Dwornicki i Barbara Sypko, która przeprowadziła kwerendę w naszym Archiwum.

Finisaż odbędzie się w siedzibie Archiwum przy ul. Ozimskiej 19 (IV piętro)

w poniedziałek 28 września 2026 r. o godz. 11:00.

Woda od wieków dawała życie, ale i niosła niszczycielski żywioł. Wpisując się w nurt refleksji tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa – „Przyszłość przeszłości. DZIEDZICTWO W ZAGROŻENIU” – ekspozycja „Nurty przeszłości” rzuca światło na jeden z najbardziej spektakularnych przykładów ludzkiej ingerencji w krajobraz kulturowy i przyrodniczy regionu: historię powstania Zbiornika Otmuchowskiego.

Wstępem do dyskusji o odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo jest opowieść o próbie okiełznania natury. Jak zdemaskować i powstrzymać groźny żywioł Nysy Kłodzkiej, a zarazem wykorzystać jego potencjał? Odpowiedzią sprzed dekad stał się monumentalny projekt hydrotechniczny – budowa najdłuższej zapory ziemnej na Śląsku oraz jednej z najnowocześniejszych elektrowni wodnych swoich czasów. Wystawa ukazuje kunszt dawnej inżynierii, stanowiącej dziś istotny element regionalnego dziedzictwa technicznego.

Przyszłość i rozwój rzadko jednak powstają w próżni. Wzniesienie tak ogromnego obiektu wymagało radykalnego przekształcenia terenu i bezpowrotnego przekreślenia dotychczasowego kształtu doliny Nysy Kłodzkiej. Zmiana krajobrazu niosła za sobą wyzwanie utraty – pod podnoszącym się poziomem wody zniknęła przestrzeń dawnego życia lokalnych wspólnot. Prezentowana ekspozycja odpowiada na pytania o cenę modernizacji: czy pod wodami Jeziora Otmuchowskiego rzeczywiście zaginęły całe miejscowości i co stało się z pamięcią o osobach oraz miejscach, które musiały ustąpić miejsca wielkiemu zbiornikowi?

Wystawa „Nurty przeszłości. Historia Zbiornika Otmuchowskiego” to nie tylko spoglądanie w przeszłość i podziwianie dawnych osiągnięć techniki. To przede wszystkim zaproszenie do namysłu nad dzisiejszymi wyzwaniami:

• Jak chronić dziedzictwo krajobrazowe i techniczne w dobie dynamicznych zmian klimatycznych i środowiskowych?
• W jaki sposób pielęgnować pamięć lokalną o miejscach utraconych pod wodą?
• Jak godzić potrzebę bezpieczeństwa i rozwoju z szacunkiem dla tradycji oraz tożsamości miejsca?

Zapraszamy Państwa w podróż przez historię odwagi, inżynieryjnej wizji i zmieniającego się krajobrazu. Odkryjmy razem, jak wydarzenia sprzed lat ukształtowały dzisiejsze dziedzictwo i jakie lekcje płyną z nich dla naszej wspólnej przyszłości.